02/03/23 ━━   5 min read

Χαλβάς και νηστεία

Με το όνομα χαλβάς χαρακτηρίζεται στην πραγματικότητα μια ποικιλία διαφορετικών εδεσμάτων, τα οποία συναντώνται σε αρκετές χώρες των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Ως πρώτη ύλη χρησιμοποιείται συνήθως μια λιπαρή ουσία (ταχίνι, ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, βούτυρο), κάποια πηγή αμύλου (νισεστές, σιμιγδάλι) και γλυκαντικά συστατικά (ζάχαρη, μέλι, πετιμέζι, χαρουπόμελο).

Ίσως ο χαλβάς να μην είναι το αγαπημένο σας γλυκό, αλλά επειδή η αποχή από τα αυγά και τα γαλακτοκομικά κατά τη νηστεία περιορίζουν τις διαθέσιμες γλυκές επιλογές, το πιθανότερο είναι πως σκοπεύετε να προμηθευτείτε χαλβά εν μέσω Σαρακοστής, αν δεν το έχετε κάνει ήδη, ως μια νηστίσιμη διατροφική επιλογή με γλυκιά γεύση για τη Σαρακοστιανή καθημερινότητα.

Παρακάτω παρατίθενται τα πιο διαδεδομένα είδη χαλβά με τη διατροφική τους αξία που είναι εξίσου σημαντική με τη γευστική σας προτίμηση:

Χαλβάς σησαμένιος (από ταχίνι)

Ο σησαμένιος χαλβάς είναι μαστιχωτός και ινώδης στην υφή. Παρασκευάζεται με κύριο συστατικό το ταχίνι, ως γλυκαντική ύλη το μέλι, ενώ συχνά προστίθενται κακάο, αμύγδαλο ή κάποιο άλλο συστατικό σε πολύ μικρότερη ποσότητα. Λόγω του σησαμιού αλλά και των υπόλοιπων καρπών που περιέχει, ο χαλβάς αποτελεί ένα έδεσμα με υψηλή διατροφική αξία. Είναι εξαιρετική πηγή πολυακόρεστων λιπαρών, πρωτεϊνών, βιταμινών του συμπλέγματος Β, ασβεστίου, μαγνησίου, ψευδάργυρου, σεληνίου, φυτικών ινών, βιταμίνης Ε και άλλων ευεργετικών φυτικών ενώσεων.

Χαλβάς σιμιγδαλένιος

Ο σιμιγδαλένιος χαλβάς είναι ο πιο ευρέως παρασκευαζόμενος στα νοικοκυριά και συνήθως αυτός που προτιμούν τα παιδιά. Παρασκευάζεται με βασικά συστατικά το σιμιγδάλι, τη ζάχαρη, το βούτυρο (ή ηλιέλαιο) και τα αμύγδαλα. Παρότι τα αμύγδαλα προσθέτουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, η περιεκτικότητα του εδέσματος σε αυτά είναι αρκετά μικρή για να θεωρηθεί σημαντική. Εν αντιθέσει, ο σιμιγδαλένιος χαλβάς έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ηλιέλαιο, που παρότι είναι ένα καλό φυτικό έλαιο, δεν είναι πλούσιο σε μέταλλα όπως το ταχίνι. Επιπλέον, η χρήση ζάχαρης αντί του μελιού που χρησιμοποιείται στον σησαμένιο χαλβά, μειώνει το περιεχόμενο του σε πολύτιμα φαινολικά συστατικά.

Χαλβάς Φαρσάλων

Ο χαλβάς Φαρσάλων είναι ο πιο μαλακός από όλους και έχει αρκετά λιπαρή υφή. Παρασκευάζεται κυρίως από νισεστέ, βούτυρο, νερό και ζάχαρη. Η περιεκτικότητα αυτού του τύπου χαλβά σε βούτυρο τον καθιστά πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά και άρα όχι και τόσο θρεπτική επιλογή. Βέβαια κατά την περίοδο της νηστείας συχνά εκτελείται η νηστίσιμη παραλλαγή του, αντικαθιστώντας το βούτυρο με ηλιέλαιο. Και σε αυτή την περίπτωση όμως, παρόμοια και με την περίπτωση του σιμιγδαλένιου χαλβά, η διατροφική του αξία δεν ξεπερνάει αυτή του σησαμένιου χαλβά.

Σύγκριση ενεργειακού περιεχόμενου & μακροθρεπτικών συστατικών ανά μερίδα

 

Χαλβάς σησαμένιος

(30 g)

Χαλβάς Σιμιγδαλένιος

(30 g)

Χαλβάς Φαρσάλων

(30 g)

Ενέργεια

154 kcal

92,7 kcal

92,4 kcal

Πρωτεΐνες

2,7 g

2,6 g

0,6 g

Υδατάνθρακες

14,4 g

10,5 g

17,2 g

– εκ των οποίων σάκχαρα

13,5 g

6,4 g

13,7 g

Λιπαρά

9,3 g

4,7 g

2,9 g

– εκ των οποίων κορεσμένα

1, 5 g

1,8 g

0,3 g

 

*Τα δεδομένα προέρχονται από επώνυμα προϊόντα της αγοράς.

Τελικά ποιον χαλβά να επιλέξω;

Από διατροφική σκοπιά, επειδή σε ένα τρόφιμο δεν ενδιαφέρει μόνο το ενεργειακό περιεχόμενο (θερμίδες) αλλά και η θρεπτική αξία αυτού, πλουσιότερος σε πολύτιμα μικροθρεπτικά συστατικά είναι ο σησαμένιος χαλβάς (από ταχίνι). Συνεπώς, εάν ανήκετε στην κατηγορία των ατόμων που έχουν εντάξει ένα μικρό γλυκό σε τακτική βάση, είναι καλύτερο να επιλέξετε αυτό το είδος χαλβά καθώς υπερτερεί θρεπτικά οποιουδήποτε άλλου γλυκού. Μάλιστα, μπορείτε να τον συνδυάσετε με μια φέτα ψωμί ολικής αλέσεως ή σκέτο μαζί με ένα φρούτο επιλογής, ως εξαιρετικές επιλογές πρωινού on the go! Εάν πάλι αναζητάτε σπανίως γλυκό, τότε διαλέξτε όποιον σας ικανοποιεί περισσότερο γευστικά. Όποιον χαλβά κι αν επιλέξετε, απολαύστε τον έχοντας κατά νου το μέγεθος της μερίδας, ώστε η τελική σας επιλογή ποσότητας να συνάδει με τον διατροφικό σας στόχο και να συνυπάρχει αρμονικά με τις υπόλοιπες θρεπτικές επιλογές της ημέρας.

Πηγές

  • Academy of Nutrition & Dietetics, In a nutshell – The health benefits and culinary uses of nut meats.
  • Pathak N., Bhaduri A., Rai A.K. (2018) Sesame: Bioactive Compounds and Health Benefits. In: Mérillon JM., Ramawat K. (eds) Bioactive Molecules in Food. Reference Series in Phytochemistry. Springer, Cham. 
    •  

Χαλβάς και νηστεία

B+ transparent Logo

Ιωάννα Αδαμίδου MS, RD

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος & Βιολόγος

Πρώην Υπεύθυνη Bioiatriki+ Nutrition, Θεσσαλονίκη

Επιστημονική Συνεργάτης ΒιοΚλινικής Θεσσαλονίκης

Αθανασοπούλου Φωτεινή, MSc
Κλινική διαιτολόγος – Αθλητική Διατροφολόγος
Επιστημονική Συνεργάτης Bioiatriki+ Nutrition, Αθήνα

02/03/23 ━━   5 min read

Χαλβάς και νηστεία

Με το όνομα χαλβάς χαρακτηρίζεται στην πραγματικότητα μια ποικιλία διαφορετικών εδεσμάτων, τα οποία συναντώνται σε αρκετές χώρες των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Ως πρώτη ύλη χρησιμοποιείται συνήθως μια λιπαρή ουσία (ταχίνι, ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, βούτυρο), κάποια πηγή αμύλου (νισεστές, σιμιγδάλι) και γλυκαντικά συστατικά (ζάχαρη, μέλι, πετιμέζι, χαρουπόμελο).

Ίσως ο χαλβάς να μην είναι το αγαπημένο σας γλυκό, αλλά επειδή η αποχή από τα αυγά και τα γαλακτοκομικά κατά τη νηστεία περιορίζουν τις διαθέσιμες γλυκές επιλογές, το πιθανότερο είναι πως σκοπεύετε να προμηθευτείτε χαλβά εν μέσω Σαρακοστής, αν δεν το έχετε κάνει ήδη, ως μια νηστίσιμη διατροφική επιλογή με γλυκιά γεύση για τη Σαρακοστιανή καθημερινότητα.

Παρακάτω παρατίθενται τα πιο διαδεδομένα είδη χαλβά με τη διατροφική τους αξία που είναι εξίσου σημαντική με τη γευστική σας προτίμηση:

Χαλβάς σησαμένιος (από ταχίνι)

Ο σησαμένιος χαλβάς είναι μαστιχωτός και ινώδης στην υφή. Παρασκευάζεται με κύριο συστατικό το ταχίνι, ως γλυκαντική ύλη το μέλι, ενώ συχνά προστίθενται κακάο, αμύγδαλο ή κάποιο άλλο συστατικό σε πολύ μικρότερη ποσότητα. Λόγω του σησαμιού αλλά και των υπόλοιπων καρπών που περιέχει, ο χαλβάς αποτελεί ένα έδεσμα με υψηλή διατροφική αξία. Είναι εξαιρετική πηγή πολυακόρεστων λιπαρών, πρωτεϊνών, βιταμινών του συμπλέγματος Β, ασβεστίου, μαγνησίου, ψευδάργυρου, σεληνίου, φυτικών ινών, βιταμίνης Ε και άλλων ευεργετικών φυτικών ενώσεων.

Χαλβάς σιμιγδαλένιος

Ο σιμιγδαλένιος χαλβάς είναι ο πιο ευρέως παρασκευαζόμενος στα νοικοκυριά και συνήθως αυτός που προτιμούν τα παιδιά. Παρασκευάζεται με βασικά συστατικά το σιμιγδάλι, τη ζάχαρη, το βούτυρο (ή ηλιέλαιο) και τα αμύγδαλα. Παρότι τα αμύγδαλα προσθέτουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, η περιεκτικότητα του εδέσματος σε αυτά είναι αρκετά μικρή για να θεωρηθεί σημαντική. Εν αντιθέσει, ο σιμιγδαλένιος χαλβάς έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ηλιέλαιο, που παρότι είναι ένα καλό φυτικό έλαιο, δεν είναι πλούσιο σε μέταλλα όπως το ταχίνι. Επιπλέον, η χρήση ζάχαρης αντί του μελιού που χρησιμοποιείται στον σησαμένιο χαλβά, μειώνει το περιεχόμενο του σε πολύτιμα φαινολικά συστατικά.

Χαλβάς Φαρσάλων

Ο χαλβάς Φαρσάλων είναι ο πιο μαλακός από όλους και έχει αρκετά λιπαρή υφή. Παρασκευάζεται κυρίως από νισεστέ, βούτυρο, νερό και ζάχαρη. Η περιεκτικότητα αυτού του τύπου χαλβά σε βούτυρο τον καθιστά πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά και άρα όχι και τόσο θρεπτική επιλογή. Βέβαια κατά την περίοδο της νηστείας συχνά εκτελείται η νηστίσιμη παραλλαγή του, αντικαθιστώντας το βούτυρο με ηλιέλαιο. Και σε αυτή την περίπτωση όμως, παρόμοια και με την περίπτωση του σιμιγδαλένιου χαλβά, η διατροφική του αξία δεν ξεπερνάει αυτή του σησαμένιου χαλβά.

Σύγκριση ενεργειακού περιεχόμενου & μακροθρεπτικών συστατικών ανά μερίδα

διατροφικά στοιχεία

Χαλβάς σησαμένιος

(30 g)

Χαλβάς Σιμιγδαλένιος

(30 g)

Χαλβάς Φαρσάλων

(30 g)

Ενέργεια

154 kcal

92,7 kcal

92,4 kcal

Πρωτεΐνες

2,7 g

2,6 g

0,6 g

Υδατάνθρακες

14,4 g

10,5 g

17,2 g

– εκ των οποίων σάκχαρα

13,5 g

6,4 g

13,7 g

Λιπαρά

9,3 g

4,7 g

2,9 g

– εκ των οποίων κορεσμένα

1, 5 g

1,8 g

0,3 g

*Τα δεδομένα προέρχονται από επώνυμα προϊόντα της αγοράς.

Τελικά ποιον χαλβά να επιλέξω;

Από διατροφική σκοπιά, επειδή σε ένα τρόφιμο δεν ενδιαφέρει μόνο το ενεργειακό περιεχόμενο (θερμίδες) αλλά και η θρεπτική αξία αυτού, πλουσιότερος σε πολύτιμα μικροθρεπτικά συστατικά είναι ο σησαμένιος χαλβάς (από ταχίνι). Συνεπώς, εάν ανήκετε στην κατηγορία των ατόμων που έχουν εντάξει ένα μικρό γλυκό σε τακτική βάση, είναι καλύτερο να επιλέξετε αυτό το είδος χαλβά καθώς υπερτερεί θρεπτικά οποιουδήποτε άλλου γλυκού. Μάλιστα, μπορείτε να τον συνδυάσετε με μια φέτα ψωμί ολικής αλέσεως ή σκέτο μαζί με ένα φρούτο επιλογής, ως εξαιρετικές επιλογές πρωινού on the go! Εάν πάλι αναζητάτε σπανίως γλυκό, τότε διαλέξτε όποιον σας ικανοποιεί περισσότερο γευστικά. Όποιον χαλβά κι αν επιλέξετε, απολαύστε τον έχοντας κατά νου το μέγεθος της μερίδας, ώστε η τελική σας επιλογή ποσότητας να συνάδει με τον διατροφικό σας στόχο και να συνυπάρχει αρμονικά με τις υπόλοιπες θρεπτικές επιλογές της ημέρας.

Πηγές

  • Academy of Nutrition & Dietetics, In a nutshell – The health benefits and culinary uses of nut meats.
  • Pathak N., Bhaduri A., Rai A.K. (2018) Sesame: Bioactive Compounds and Health Benefits. In: Mérillon JM., Ramawat K. (eds) Bioactive Molecules in Food. Reference Series in Phytochemistry. Springer, Cham.
  •  

Χαλβάς και νηστεία

B+ transparent Logo

Ιωάννα Αδαμίδου MS, RD

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος & Βιολόγος

Πρώην Υπεύθυνη Bioiatriki+ Nutrition, Θεσσαλονίκη

Επιστημονική Συνεργάτης ΒιοΚλινικής Θεσσαλονίκης

Αθανασοπούλου Φωτεινή, MSc
Κλινική διαιτολόγος – Αθλητική Διατροφολόγος
Επιστημονική Συνεργάτης Bioiatriki+ Nutrition, Αθήνα